Obłomow, Stolz i ja

///Obłomow, Stolz i ja
Obłomow, Stolz i ja2017-10-10T10:02:23+00:00

(wg powieści I. Gonczarowa „Obłomow”)

Wokół Obłomowa od południa zamieszanie:
Stary Zachar wnosi tacę – parujący żur
I z grzybami jeszcze ciepły pieróg na śniadanie;
Gromko brzmi z wejściowych drzwi przyjaciel Stolz – bonjour!

Stolz – gorączka – zdziera z okien grube warstwy kotar,
Dzwoni obcas po posadzce, róg myśliwski gra.
Gwałtem wpada do salonu dzień w kaskadach złota:
– Hej, wach’ auf, Iljo Iljiczu! Mais, reveille-toi!

A Obłomow na kanapie
Ni to marzy, ni to chrapie
I przed światłem łeb zasłania,
I nieskory do śniadania.
Pikowaną kryje kołdrą
Gębę dobrą, gębę mądrą,
Ale jakby niepotrzebną,
Bo niezdolną trafić w sedno.

Może szkoda na to czasu?
Zachar, miłyj! Nalej kwasu!

Rzutki Stolz to człek światowy i sprężyna czynu –
Przystrzyżone bokobrody, woskowany wąs;
Zna go Paryż, Sankt Petersburg, jeździ do Londynu,
Kowal losu, który posiadł salonowy pląs.

Zawsze w ruchu! Z miejsca w miejsce gna, co koń wyskoczy!
Świat umyka mu spod stóp, jak śnieg spod śmigłych sań.
W każdym przejrzy się zwierciadle – zręczny i uroczy –
W politurze gabinetów, w lśniących oczach pań…

A Obłomow na kanapie
Rozproszone myśli łapie,
A jak złapie – to zapłacze,
A to znaczy, że coś znaczą…
Cóż, że znaczą, skoro giną
Za rozstajem, za równiną
W blasku, co źrenice drażni…
Może by tak pójść do łaźni?

Może szkoda na to czasu?
Zachar, miłyj! Nalej kwasu!

Stolz – przyjaciel – nie rozumie, rzuca się ratować!
Utrzeć by surówkę z marchwi! Żur i pieróg precz!
Ej, zrobimy my człowieka z tego Obłomowa!
Przystrzyżemy, wystroimy, strój to główna rzecz!

Wszak nie tacy teraz robią zyski i kariery!
Sama swołocz i kryminał! Starczy tylko chcieć!
Ilja! Z ciebie człek rozumny, obywatel szczery!
Pomyśl tylko, gdzie byś mógł już być! Co mógłbyś mieć!

A Obłomow na kanapie
Nad haftkami gaci sapie
I wspomina w melancholii
Wiejski dwór, dmuchawce w polu –
Dwór dzieciństwa, jak za mgłą,
Gdzie – gdy chcą – to wszyscy śpią…
A tu dramat, trudna sprawa:
Zwinna spinka, wredny krawat.

Może szkoda na to czasu?
Zachar, miłyj! Nalej kwasu!

Śliskie podłóg arabeski, lustra, żyrandole,
Amfiladą szybkich spojrzeń echem sunie szept.
Maski, miny i grymasy, blask i zgiełk przy stole,
Bursztynowy lep na muchy! Od much czarny lep!

Stolz pod rękę Ilję trzyma, by nie uciekł głupiec:
Chce wyswatać go ze światem – żeń się, Ilja, żeń!
Aż wyrywa się Obłomow, trzewikami tupie:
– Żeby światłem się nacieszyć, trzeba znaleźć cień…

Zaciągnięte znów kotary,
Żur i pieróg wniósł Zachary
I przymyka się powieka –
Kochać świat? Tak, lecz z daleka,
Z życzliwością i dobrocią,
Nie pytając – za co? Po co?
Kołdra grzeje jak samowar,
Wraca sen do Obłomowa…

Może szkoda na to czasu?
Zachar, miłyj! Nalej kwasu!

Taki z nim i Stolzem kram –
A ja… obu w sobie mam.

Jacek Kaczmarski
29.10.2001

Informacje dodatkowe

Inspiracja

brak

Jacek o

Kolejna piosenka oparta jest o sławną, powszechnie znaną powieść XIX wiecznego pisarza rosyjskiego Gonczarowa pod tytułem “Obłomow”. Po ciszy rozpoznaję, że już nie pamiętacie, że to czytaliście, więc przypomnę. W powieści tej występuje niejaki Ilia Ilicz Obłomow, człowiek o skłonności do depresji, refleksji nad światem, do ograniczania swoich aktywności życiowych, zwłaszcza fizycznych a jego przyjacielem jest niejaki Andriej Karłowicz Stolz pół-Rosjanin pół-Niemiec, który ma osobowość zupełnie odmienną – uważa, że należy, trzeba i można lepić, czy kuć świat według własnego wyobrażenia i własnych potrzeb. Między nimi istnieje napięcie, które jest treścią tej książki. Gonczarowowi prawdopodobnie chodziło o porównanie postaw dziewiętnastowiecznego Rosjanina, czy dziewiętnastowiecznej Rosji i dziewiętnastowiecznej Zachodniej Europy. Efektem było to, że wbrew jego intencjom, zarówno w Rosji jak i w Polsce powstał nawet termin “obłomowszczyzna”, zdecydowanie negatywny termin, oznaczający bezwład, nieróbstwo, bylejakość. Piosenka, którą napisałem nosi tytuł “Obłomow, Stolz i ja”.

Opracowała: Aleksandra Pietrzyk

Rękopis / Maszynopis

Rękopis piosenki "Obłomow, Stolz i ja" - 1
Rękopis piosenki "Obłomow, Stolz i ja" - 2
Rękopis piosenki "Obłomow, Stolz i ja" - 3
Rękopis piosenki "Obłomow, Stolz i ja" - 4

Nuty

Nagranie