Live – Chicago

Live – Chicago2017-10-10T10:02:07+00:00

Daniel Wyszogrodzki (z książeczki dołączonej do boxu “Syn Marnotrawny”, Pomaton 2004)

Koncert Jacka Kaczmarskiego profesjonalnie zarejestrowany w Chicago w 1983 roku daje najpełniejsze pojęcie o występach artysty w skupiskach polonijnych. Nagranie z 19 i 20 lutego 1983 roku w Sali Audytorium Wright College w Chicago dokumentuje okres pobytu barda w USA i Kanadzie. Repertuar występu jest charakterystyczny w doborze materiału znanego, natomiast wśród pieśni nowych najważniejsze miejsce zajmują utwory wchodzące w skład pierwszego cyklu emigracyjnego, “Zbroja”.

Spośród trzech “wojennych” płyt Kaczmarskiego, dwie – “Sztokholm” i “Chicago” – stanowią zapis jego recitali, jakich setki dawał podówczas w skupiskach polonijnych. Występ w Chicago ukazuje jednak artystę w bardziej “bojowej” formie, natomiast zachowane tu zapowiedzi utworów dokumentują jego relację z publicznością, bez której recital Kaczmarskiego nie mógł być pełny. Oczywiście musimy zrozumieć konieczność wyjaśniania pewnych spraw oczywistych dla polskiego słuchacza – “amerykańska” widownia barda składała się z Polaków, których stan wojenny pozbawił kontaktu z krajem. Stąd na przykład tłumaczenie kim jest Spawacz.

Koncert otwiera seria “przebojów” powszechnie utożsamianych z Kaczmarskim. Modlitwa o wschodzie słońca traktowana jest ciągle jak hymn “Solidarności” (tak samo zresztą, jak i kończące koncert Mury). Dalej następują pieśni zgromadzone na zatrzymanym w produkcji albumie KRZYK: Kasandra, Sen Katarzyny II, Obława. Serie “malarską” reprezentują tu – jakże odmienne w historycznym kontekście, ale jakże aktualne w 1983 roku – Rejtan, czyli raport ambasadora i Czerwony autobus.

Na szwedzkim recitalu zagościł – po raz pierwszy – utwór Świadkowie. Ta pieśń, której rodowód zostaje tu dokładnie przez artystę wyjaśniony, osadzona w koszmarze lat po II wojnie światowej, uderza w sercach słuchaczy znajome struny. Telewizyjny program był doskonale pamiętany przez młodą Polonię. Kontrowersyjne Świadectwo, utwór osadzony w realiach stanu wojennego (powstał w maju 1982 roku w Szwecji), wymaga natomiast szerszego nakreślenia kontekstu, jak również pewnej pomocy “leksykalnej”… “Jaja w kraju nie wyjęte – Solidarność dała ciała, Spawacz gra w bambuko z Glempem, Partia trzyma się na pałach”. Ale w tej niewinnej piosence pojawił się fragment wzbudzający w wielu słuchaczach odruchowe oburzenie: “Koleżanki wychowane/ Nie certolą się na marne, Dają chętnie i na zmianę – Wszystkie bardzo solidarne”. Za wcześnie było na “dotykanie świętości”.

Wyjątkowe miejsce w całej twórczości Kaczmarskiego zajmuje większość utworów nowych wykonanych na koncertach w Chicago. Wszystkie powstały na emigracji w 1982 roku (składając się na – nie utrwalony żadnym zapisem – program “Zbroja”).

Utwór Listy – chętnie stosowana przez artystę forma epistolarna – ukazuje tragiczny konflikt jednostki i totalitarnego systemu w szerszej niż dotąd, bo międzynarodowej perspektywie. Dotyczy losów więzionego kubańskiego poety Armando Valladaresa i heroicznej postawy jego żony, walczącej o wolność męża. Do szczęśliwego skutku, albowiem “choć osobno – jesteśmy silniejsi/ Od kata – oraz od przyjaciół kata. ”

Epitafium dla Brunona Jasieńskiego wpisuje się w trudną serię pieśni “słowiańskich”, kontynuowaną już wkrótce utworem Aleksander Wat (album LITANIA): “A mój port jest w stolicy krasnolicych Azjatów, Gdzie w moździerzu historii nowy utrze się lud, Tam mi Kałmuk otworzy duszę swoją, jak bratu…” Zbrodniczego konfliktu pomiędzy bolszewizmem a kulturą cywilizacji zachodniej dotyczy – pisany “za Norwidem” – Koncert fortepianowy: “Do fortepianu po coś siadał chamie/ Nie wydobędziesz zeń dźwięku rozkazem! Pod pięścią pryśnie kość i klawisz złamiesz! Ale nie zabrzmią dziejowe pasaże”. Najmocniejsze są tu jednak teksty Kaczmarskiego dotyczące bezpośrednich wyborów moralnych Polaków w konfrontacji z władzami PRL.

Dedykowany Andrzejowi Wajdzie utwór Artyści (“myśmy dawno wybrali, sen o wierzbie płaczącej sczezł”) dotyczy postaw polskich twórców w obliczu konfliktu wolność/kariera. Najostrzejszym biczem słusznego oburzenia chłosta jednak bard – wymienionych tutaj z nazwiska – intelektualistów, owe salonowe pieski totalitarnej władzy: “Jestem postacią na wskroś tragiczną! Najtrudniejszegom dokonał wyboru: Między obozem dla nieprawomyślnych! A honorami i łaską dworu.” Najciekawsze, że rozpoznamy w tych “niezatapialnych” postaciach osoby publiczne, efektywnie i bez cienia wstydu funkcjonujące w III Rzeczpospolitej (Marsz intelektualistów).

Kluczowym utworem dla tego okresu w działalności autorskiej Kaczmarskiego (warto zauważyć pogłębiający się rozdźwięk pomiędzy repertuarem nowym i wykonywanym – bard czyni konieczne ustępstwa pod adresem publiczności) jest Zbroja. A dlaczego? “Magicznych na niej rytów/ Dziś nie odczyta nikt/ Ale wykuta z mitów/ I wieczna jest jak mit/ Do ciała mi przywarła/ Przeszkadza żyć i spać/ A tłum się cieszy z karła/ Co chce giganta grać”. Dlatego, że w pieśni napisanej w marcu 1982 roku Kaczmarski rozpoczyna demitologizowanie własnej twórczości i własnej osoby. Dlatego, że Zbroja chroni nas nawet, gdy “myśli toną w paranojach”. A to niebezpieczne.

Recital kończy piosenka na bis – Spotkanie w porcie, bezpośrednia adaptacja z Wysockiego (utwór ten znajdzie się po latach w repertuarze płyty BANKIET). Po takim wykonaniu Epitafium dla Wysockiego, jakie Kaczmarski zaprezentował w Chicago, przypomnienie pieśni rosyjskiego barda wydaje się jak najbardziej na miejscu. Natomiast cały koncert CHICAGO LlVE dowodzi, że polski uczeń prześcignął mistrza, zdystansował się do niego i odnalazł własną drogę.

Live – Chicago (Arka Noego)

Wydawnictwo: EMI MUSIC
Nośnik: płyta CD
Numer w katalogu: 3919692 094639196920
Data wydania: 2007
Nadesłał:
Informacje dodatkowe:

autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

Live – Chicago (Syn Marnotrawny)

Wydawnictwo: Pomaton EMI
Nośnik: płyta CD
Numer w katalogu: brak danych
Data wydania: 2004
Nadesłał:
Informacje dodatkowe: jest to niekompletna kopia albumu POMOSTu z 1983 roku. Usunięto częściowo zapowiedzi oraz piosenkę “Wigilia na Syberii”
autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

Przyjaciele

Wydawnictwo: KASTON
Nośnik: Kaseta magnetofonowa
Numer w katalogu: 053
Data wydania:
Nadesłał: tmach
Informacje dodatkowe: zawartość identyczna z kasetą OSA; w tytule kasety zaznaczono “Jacek Kaczmarski – 2”; porownać z kasetą “Pijany Poeta” czyli “Jacek Kaczmarski – 1”
autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

Jacek Kaczmarski

Wydawnictwo: Studencka Spółdzielnia Pracy “Bratniak”
Nośnik: kaseta magnetofonowa
Numer w katalogu: ZF 007
Data wydania: brak danych
Nadesłał: thomas.neverny
Informacje dodatkowe: reprint kasety wydanej przez ARP
autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

Jacek Kaczmarski

Wydawnictwo: Akademickie Radio Pomorze
Nośnik: kaseta magnetofonowa
Numer w katalogu: ARP 062
Data wydania: brak danych
Nadesłał: Przemysław Lipski (docent)
Informacje dodatkowe: wybór utworów z albumu wydanego przez Pomost plus piosenka “Krzyk” prawdopodobnie z okresu wcześniejszego
autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

Wigilia na Syberii

Wydawnictwo: Pomost
Nośnik: kaseta magnetofonowa
Numer w katalogu: brak danych
Data wydania: brak danych
Nadesłał: Plazmonik
Informacje dodatkowe:
autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

Modlitwa o wschodzie słońca

Wydawnictwo: Oficyna Muzyczna NZS
Nośnik: kaseta magnetofonowa
Numer w katalogu: brak danych
Data wydania: 1988?
Nadesłał: Piotr Uba
Informacje dodatkowe: wybór utworów z albumu wydanego przez “Pomost”
autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

Przyjaciele – piosenki stanu wojennego

Wydawnictwo: Agencja Fonograficzna OSA
Nośnik: kaseta magnetofonowa
Numer w katalogu: brak danych
Data wydania: brak danych
Nadesłał: Tomasz Kaczan
Informacje dodatkowe: wybór utworów z albumu wydanego przez “Pomost”
autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

“Windy City” presents Rhythm and Blues extravaganza

Wydawnictwo: Pomost
Nośnik: płyta analogowa
Numer w katalogu: brak danych
Data wydania: 1983
Nadesłał: thomas.neverny
Informacje dodatkowe: Wersja w białej okładce, zafoliowana, z mylącą żółta kartką – tytułem “Windicity presents Rhythm and Blues extravaganza”, przeznaczona do przerzucania do Kraju. Okładka środkowa (po zerwaniu folii i rozłożeniu) taka sama jak w wydaniu w okładce czarno-białej.

autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski

Chicago luty 83 – live

Wydawnictwo: Pomost
Nośnik: 2 płyty analogowe
Numer w katalogu: brak danych
Data wydania: 1983
Nadesłał: MacB
Informacje dodatkowe: Dwupłytowy album winylowy nagrany podczas koncertów w audytorium Wright College w Chicago, 19 i 20 lutego 1983r.

autorem wszystkich tekstów i muzyki jest Jacek Kaczmarski